Glutenvrij eten: hoe & wat

Een van de meest voorkomende voedingsbestanddelen die voor klachten zorgen zijn gluten. Gluten zijn eiwitten die voorkomen in tarwe, rogge, gerst (gort), spelt, kamut en alle producten waarin deze granen zijn verwerkt zoals couscous, bulgur, maar ook veel kant-en-klaar-producten. De gemoederen kunnen hoog oplopen als het gaat om glutenvrij eten. Iedereen is het erover eens dat zeker 1% van de bevolking coeliakie heeft, een ernstige gluten-intolerantie. Maar daarnaast zijn er veel mensen bij wie in de reguliere gezondheidszorg geen coeliakie of tarwe-allergie aangetoond kan worden, maar die wel goed reageren op een glutenvrij dieet. Dit noem je niet-coeliakische glutenovergevoeligheid. 

Glutenovergevoeligheid kan bijna elk weefsel in je lichaam aantasten: van je hersenen tot je huid, hormoonstelsel, lever, bloedvaten en spierweefsels die voorkomen in organen als je darmen en de maag. Daarom kunnen de symptomen van een glutenovergevoeligheid zich klassiek presenteren als spijsverteringsklachten, maar ook heel andere klachten geven zoals vermoeidheid, brain fog, depressie, angst, huidklachten als eczeem en ijzergebrek. 

Is uit jouw onderzoeksuitslag gebleken dat je antistoffen aanmaakt tegen gluten, of wil je een eliminatietest doen om uit te vinden of je je beter voelt zonder gluten? Dan is het belangrijk bewust na te lopen waar je gedurende de dag gluten mee binnenkrijgt.

Belangrijk: als je goed wil testen of je inderdaad reageert op gluten moet je minimaal 30 en liever 60 dagen compleet glutenvrij eten: 99% glutenvrij werkt helaas niet omdat een ontstekingsreactie veroorzaakt door gluten tot wel 60 dagen kan aanhouden. Een week streng gluten mijden en vervolgens toch snel een broodje op het station of een taartje uit beleefdheid doet helaas je hele eliminatietest teniet. 

Ook belangrijk: je hoeft geen producten te vermijden waarop staat dat ze ‘sporen van gluten’ kunnen bevatten. Dit is bestemd voor mensen met coeliakie die daar doodziek van kunnen worden en dient meer om een fabrikant vrij te pleiten mocht dat onverhoopt gebeuren. 

Je kunt het beste een datum prikken waarop je begint en het project glutenvrij goed voorbereiden. Het gemiddelde westerse voedingspatroon bevat veel (verborgen) gluten. Dus ruim je keukenkastjes uit en zet op een rijtje wat je thuis en onderweg drinkt en eet bij je ontbijt, lunch, diner en tussendoor. Nogmaals: gluten zitten in de graansoorten tarwe, rogge, gerst (gort), spelt en kamut en die worden voornamelijk gebruikt in brood, pasta, bier, pap, koek, pizza, snacks en andere kant-en-klaarproducten.

Vervolgens is het zaak om alternatieven te zoeken voor glutenhoudende voedingsmiddelen. Idealiter vervang je maagvullers als brood, koekjes, pasta en snacks door gezonde energieleveranciers als groenten, fruit, ei, vis en vlees van gezonde dieren. Veel glutenvrije producten die je in de winkel koopt bevatten veel suikers en ongezonde vetten om ze lekkerder te maken, dus helaas gaat de regel glutenvrij = automatisch gezond niet op. Je bent dus waarschijnlijk wat meer (voorbereidings)tijd in de keuken kwijt als je glutenvrij gaat eten. 

Toch zijn er veel makkelijke en gezonde producten waarmee je brood of pasta 1-op-1 kunt vervangen. Een paar aanraders:

Een goed adres voor glutenvrije producten is De Glutenvrije Winkel in Amsterdam. Online kan je bijvoorbeeld terecht bij glutenvrijemarkt.com en glutenvrijewebshop.nl

Bekijk wetenschappelijk onderzoek met betrekking tot voedselovergevoeligheden hier.

Afbeelding: Alex Lau via Moon mgmt

Ook interessant

Stop ontstekingen, eet vetten

Stop ontstekingen, eet vetten

Evelyn van Hasselt van Holistik.nl deed onze omega 3/-6-balanstest en kwam erachter dat er - hoe gezond ze ook leeft - werk aan de winkel was. Ze schreef daar dit artikel over. Een goede...

Lees meer

Ontdek de moderne oerleefstijl

Goed voor jezelf zorgen begint bij de oermens in jezelf te (h)erkennen. Onze nieuwsbrief helpt je daarbij. Schrijf je in en ontvang praktische evolutionaire inzichten over voeding en leefstijl in je mailbox.

Gelukt!