De drie basisvoorwaarden voor een goede hormoonbalans

Deel op linkedin
Deel op facebook
Deel op pinterest
Deel op whatsapp
Deel op email
Labsolute Hormonen in balans

In elke leeftijdsfase kunnen hormonen je voor flinke uitdagingen stellen. De lijst met kwalen waar je last van kunt hebben loopt uiteen van acné tot opvliegers, van menstruatiepijn tot schildklierproblemen en van PCOS tot ongewenste kinderloosheid. 

Kijk verder dan je hormonen

Veel vrouwen zoeken hun toevlucht tot supplementen die direct op de hormoonbalans werken, zoals bijvoorbeeld fyto-oestrogenen in de overgang. Als zwanger worden niet vanzelf gaat is er tegenwoordig (goddank!) een scala aan technieken beschikbaar om die kans op een zwangerschap te vergroten.

Maar eigenlijk zou je voor je direct met de hormonen bezig gaat eerst een paar stappen terug doen en kijken naar de 3 basisvoorwaarden voor een gezonde hormoonbalans. 

Die basis bestaat uit 3 bouwstenen: de gezondheid van je cellen, je darmen en je immuunsysteem. Niet toevallig is dit ook het fundament van je algehele gezondheid. We lopen ze even langs: 

Basisvoorwaarde 1: omega 3-/6-balans

Iedere cel in je lichaam is uit vetzuren opgebouwd. Als het goed is bestaan je celwanden uit omega 3- en omega-6-vetzuren in een bepaalde verhouding. Omega 3 vetzuren (in bijvoorbeeld vette vis, zeevruchten, chia- en lijnzaad en walnoten) zijn vloeibare vetten die er voor zorgen dat je lichaam ontstekingen kan remmen. 

Omega 6-vetzuren vind je onder meer in (niet-wild) vlees en producten van dieren uit de bio-industrie, pakjes & zakjes, chips, koekjes, plantaardige ‘boter’, mayonaise en andere sauzen. Een beetje omega 6 heb je nodig, maar teveel werkt ontstekingsbevorderend. De juiste verhouding tussen omega 3 en omega 6 is dus erg belangrijk.

 

Wil je meer Science Based Self-Care?

Het begint bij je celgezondheid

Hetzelfde geldt voor onverzadigde vetten (vetten die vloeibaar zijn bij kamertemperatuur) en verzadigde vetten (vetten die vast zijn bij kamertemperatuur). Vaste vetten uit roomboter, kokosolie en ghee zorgen voor stevigheid van de cellen en vloeibare vetten uit bijvoorbeeld olijfolie en vis zorgen voor flexibiliteit. Ook hiervoor geldt dat je ze allebei nodig hebt, maar wel in de juiste verhoudingen. 

Flexibele en toch stevige celmembranen zorgen er namelijk voor dat voedingsstoffen makkelijk de cellen inkomen en de onvermijdelijke afvalstoffen snel de cellen uitgewerkt worden. 

Als je celwanden te stijf of juist te slap zijn, hebben gezond eten, supplementen slikken en detoxen (veel) minder effect, en daarom zien we een goede omega 3-/omega 6-balans als hoeksteen van een optimale gezondheid. 

Labsolute

Chronische ontstekingen - vaak mede veroorzaakt door een verkeerde vetzuurbalans - liggen aan de basis van de meeste hormonale klachten.

Evolutionair gezien heeft de mens miljoenen jaren omega 3 en omega 6 vetzuren in een verhouding van ongeveer 1:1 binnengekregen. 

Geschat wordt dat tegenwoordig de verhouding tussen omega 3 en omega 6 vetzuren in de westerse voeding 20-25:1 is. Onderzoekers stellen dat een verhouding van ongeveer 3:1 wenselijker is.

Basisvoorwaarde 2: gezonde darmen

Darmgezondheid is essentieel voor algehele gezondheid. “Alle ziekte begint in de darmen” schreef Hippocrates – de grondlegger van de westerse geneeskunde – bijna 2500 jaar geleden al. Daar blijkt hij gelijk in te hebben: onderzoekers kunnen nu bijna elke ziekte linken aan de gezondheid van je darmen.  

In de dunne, maar vooral in de dikke darm bevinden zich triljoenen micro-organismen, de darmflora. Ze wegen bij elkaar zo’n 2 kilo, net zoveel als je hersenen, en worden samen het darmmicrobioom genoemd (voor het gemak en de leesbaarheid noemen wij het ‘darmflora’). 

Er is onderlinge communicatie tussen deze verschillende micro-organismen, maar ze sturen ook informatie naar andere delen van je lichaam. De darmflora kun je dus met recht een op zichzelf werkend orgaan noemen. 

De dierentuin in je buik regelt niet alleen je spijsvertering, maar is ook onmisbaar voor een goed werkend immuunsysteem, gezonde botten, spieren en huid, de juiste balans in je hormoonhuishouding en een goed energieniveau. Bacteriën hebben zelfs grote invloed op je stemming en gedrag. 

Labsolute Chiapudding

'Leaky gut' is real

Dit unieke ecosysteem van levende micro-organismen als bacteriën, gisten, schimmels en parasieten moet in balans zijn om je gezondheid te waarborgen. Er is altijd wat ‘slechte’ flora, maar als het goed is worden die in bedwang gehouden door de gezonde flora. Als de balans tussen gezonde en schadelijke flora verstoord is, is er sprake van een dysbiose. Dat kan leiden tot wat in de volksmond een ‘leaky gut’ genoemd wordt, een hyperpermeabele darm. 

Ontstekingen in je hele lichaam

Als het goed is staan de cellen van de darmwand strak tegen elkaar aan en laten ze heel gericht voedingsstoffen door uit de goed verteerde voedselbrij. De darmcellen worden bij elkaar gehouden door een soort schuifdeurtjes: tight junctions. 

Die tight junctions kunnen beschadigd raken door stress, gluten, alcohol, gifstoffen zoals bestrijdingsmiddelen, uitlaatgassen en afvalstoffen van slechte darmflora. Door de openstaande schuifdeurtjes kunnen vervolgens te grote, nog niet volledig verteerde moleculen uit voeding de darmwand passeren en in de bloedbaan terechtkomen. 

Omdat je meerdere keren per dag eet wordt het immuunsysteem voortdurend gealarmeerd dat er ‘gevaarlijke’ stoffen zijn aangetroffen die aangevallen moeten worden. Als gevolg hiervan ontstaan zogenaamde chronische ontstekingen en allergische reacties, die tot uiting kan komen als vermoeidheid, eczeem, astmatische klachten, allergische reacties, hoofdpijn, auto-immuunziekten en hormonale problemen zoals insulineresistentie.

Oestrogeen en serotonine

Een andere manier waarop leaky gut invloed kan hebben op je hormonen is door de darmbacteriën te verstoren die oestrogenen omzetten van schadelijke naar beschermende vormen van oestrogeen. Disbalans in de oestrogeenhuishouding kan onder meer invloed hebben op de kans op het ontwikkelen van borstkanker na de menopauze en wordt in verband gebracht met onder meer PMS, overgewicht en pijnlijke borsten. 

Onderzoek toont aan dat darmgezondheid ook je mentale gezondheid beïnvloedt: een verstoord microbioom wordt in verband gebracht met angststoornissen, depressie, schizofrenie en autisme. Begrijpelijk als je bedenkt dat negentig procent van de neurotransmitter serotonine – belangrijk voor tal van processen in je lichaam maar vooral bekend als ‘happy chemical’ – wordt aangemaakt in de darm.

Labsolute

Basisvoorwaarde 3: geen reacties op voeding

In principe hoort je immuunsysteem alleen in actie te komen als er potentiële ziekteverwekkers je lichaam binnenkomen, zoals virussen en bacteriën. Een immuunreactie kost ontzettend veel energie en dat is maar goed ook – het gaat immers om leven of dood. 

Waar het alleen vaak misgaat, is dat het immuunsysteem in de war raakt (of vanaf de geboorte al niet goed geprogrammeerd is) en reageert op in essentie ongevaarlijke stoffen, zoals pollen, voeding of de hond. 

Die voortdurende overactiviteit van een van de belangrijkste systemen van je lichaam voor overleving zorgt voor een enorm energieverlies, met als gevolg een veelvoud aan lichamelijke en geestelijke klachten. 

Want als bijna al je energie voortdurend verbruikt wordt voor een afweerreactie op bijvoorbeeld gluten of ei, dan is de kans groot dat je slecht slaapt, niet uitgeslapen wakker wordt, geen zin hebt in sporten, seks en werk. Omdat de reacties vaak vaag en uitgesteld zijn is het erg moeilijk om zonder te testen de vinger te leggen op wat nu de voeding is die je verzwakt. 

Daarom is het van belang op te sporen waar je op reageert, zodat je je immuunsysteem rust kunt geven zodat het weer naar behoren kan gaan functioneren. 

OK, wat nu?

Bij mijn opleiding zeiden ze over vrouwelijke hormonen: het is su-per-ingewikkeld, maar de oplossing is vaak heel eenvoudig: meer omega 3 nemen. Misschien gebruik je dat al – dat zien we bij veel mensen met wie we werken. En wat we dan ook zien is dat de meeste mensen die al een omega 3-supplement nemen tóch nog een tekort aan omega 3 hebben in hun rode bloedcellen. Zonde!

Daarom testen wij dit altijd, zodat je precies weet hoeveel jij moet slikken om uit de ontstekingsstand te komen, door je vetcellen te laden met het voldoende ontstekingsremmende omega 3-vetzuren. 

Beeld: André de Dienes

Deel op linkedin
Deel op facebook
Deel op pinterest
Deel op whatsapp
Deel op email
Scroll naar top

Begin bij de basis: Luisteren naar je lichaam met ons gratis Self-Care Journal

Labsolute

Wat je eet en drinkt, hoe je slaapt, poept, beweegt en ontspant bepaalt hoe je je voelt. Maar het is zo moeilijk de vinger te leggen op wat wel en wat juist niet werkt voor jouw unieke lichaam. 

Wij hebben het Self-Care Journal ontworpen om je te helpen luisteren als je lichaam spreekt. Studies tonen aan dat alleen al het consequent opschrijven van wat je eet tot resultaten leidt, of dat nu meer energie, minder kilo’s of gewoon gezonder eten is.